Wat is een bundeltakblok op een ECG en is het gevaarlijk?

Je krijgt een ECG en opeens staat er iets over een bundeltakblok op je uitslag. Je hartslag voelt normaal, je hebt nergens last van, en toch schrikt zo’n term. Wat betekent het?

En belangrijker: is het gevaarlijk? Een bundeltakblok is geen ziekte op zich.

Het is een vertraging of onderbreking in de elektrische doorgeleiding van je hart. Denk aan een kabeltje in een computer dat niet meer optimaal werkt. Het signaal komt nog wel aan, maar net iets trager of via een omweg.

Wat is een bundeltakblok precies?

Je hart heeft een elektrisch netwerk. Een pacemaker in de boezem stuurt een signaal naar de kamers via de bundel van His.

Die bundel splitst zich in twee takken: een naar de linker- en een naar de rechterkamer.

Een bundeltakblok is geen ziekte op zich, maar een signaal dat de elektrische huishouding van je hart aandacht nodig heeft.

Bij een bundeltakblok is één van die takken vertraagd of geblokkeerd. Het gevolg? De elektrische impuls bereikt de hartspier niet gelijkmatig.

Op het ECG zie je dan een verbreding van het QRS-complex. Meestal is dat onschuldig, maar het kan ook wijzen op onderliggende hartproblemen. Veel voorkomende oorzaken zijn:

• Leeftijd: na je 50ste neemt de kans toe
• Hartfalen of hartaanval in de voorgeschiedenis
• Hartspierziekten (cardiomyopathie)
• Longaandoeningen die het hart belasten
• Medicatie die de hartslag beïnvloedt

Hoe herken je een bundeltakblok op je ECG?

Op een ECG zie je een bundeltakblok aan een verbreed QRS-complex. Normaal is dat 80-100 milliseconden.

Bij een bundeltakblok duurt het langer, vaak meer dan 120 ms. Het precieze patroon verschilt per type.

• Rechter bundeltakblok (RBBB): het meest voorkomend, vaak onschuldig. Zie je bij gezonde ouderen of na een longembolie.
• Linker bundeltakblok (LBBB): vaker zorgelijk, kan wijzen op hartfalen of een hartaanval.
• Alternans (bij LBBB): een specifiek patroon dat soms wijst op een acuut infarct.

Er zijn drie hoofdvarianten: Een ECG-apparaat meet automatisch de duur van het QRS-complex. Bij een RBBB zie je vaak een extra ‘r’-golfje in V1 en een bredere S-golf in V6.

Bij LBBB is het QRS-complex breed en asymmetrisch. Een cardioloog beoordeelt deze details.

Veel consumenten dragen een wearable die ECG’s maakt, zoals de Apple Watch Series 9 (€449) of de Withings ScanWatch 2 (€349). Deze devices geven een indicatie, maar zijn geen vervanging voor een medisch ECG. Ze kunnen een bundeltakblok herkennen, maar niet altijd de oorzaak bepalen.

Is een bundeltakblok gevaarlijk?

De meeste bundeltakblokken zijn onschuldig. Vooral een RBBB bij een gezond persoon zonder klachten vraagt geen behandeling.

Wel is het verstandig om het te laten controleren, zeker als je ouder bent dan 50 of risicofactoren hebt. Een LBBB is vaker zorgelijk. Het kan wijzen op onderliggende hartproblemen die zichtbaar worden bij een stress echo:

• Een hartaanval (acuut of in het verleden)
• Hartfalen
• Hartspierziekte
• Langdurige hoge bloeddruk

Als je geen klachten hebt, is het risico meestal klein. Maar bij klachten zoals duizeligheid, flauwvallen, pijn op de borst of kortademigheid, is het zaak om direct een cardioloog te raadplegen.

Een bundeltakblok kan dan een signaal zijn van een onderliggend probleem. Let op: als je afwijkingen ziet in je sinusritme op een ECG na pijn op de borst, moet je direct naar de SEH.

Het kan wijzen op een acuut infarct. Snel handelen redt levens.

Wat te doen bij een bundeltakblok?

De eerste stap is een bezoek aan je huisarts of cardioloog. Die beoordeelt je ECG en je klachten.

• Longfunctietest (bij vermoeden van longaandoening)
• Stress-ECG of fietstest
• Hart-echo (bij vermoeden van hartfalen)
• Bloedonderzoek (bij vermoeden van een hartaanval)

Vaak volgt aanvullend onderzoek, zoals: Is er geen onderliggende oorzaak?

Dan is geen behandeling nodig. Je leefstijl kan wel helpen om je hart gezond te houden: Er bestaat geen specifieke medicatie voor een bundeltakblok zelf. De behandeling richt zich op de onderliggende oorzaak.

• Gezonde voeding: veel groenten, fruit, volkoren granen, gezonde vetten
• Regelmatig bewegen: minstens 150 minuten matige intensiteit per week
• Rookvrij leven: roken verhoogt het risico op hartproblemen
• Gewicht onder controle: een BMI onder 25 verlaagt de druk op je hart
• Bloeddruk en cholesterol onder controle: regelmatig meten en indien nodig medicatie

Bij ernstige klachten, zoals flauwvallen, kan een pacemaker nodig zijn. Dat is een apparaatje dat de hartslag reguleert.

Een pacemaker kost ongeveer €8.000 tot €12.000, inclusief implantatie en nazorg.

Praktische tips voor je gezondheid

Wil je je hart gezond houden en de kans op een bundeltakblok verkleinen? Focus op je leefstijl en monitoring.

Gebruik een wearable om je hartslag en ECG te volgen. De Apple Watch Series 9 (€449) en Withings ScanWatch 2 (€349) zijn populair. De ScanWatch 2 heeft een medisch goedgekeurde ECG-functie en meet zuurstofgehalte in je bloed.

De Apple Watch biedt uitgebreide gezondheidsapps en integrates met je iPhone. Meet regelmatig je bloeddruk.

Een goede bloeddrukmeter, zoals de Omron M7 Comfort (€79), helpt je om je waarden in de gaten te houden. Een gezonde bloeddruk is onder 140/90 mmHg. Bij een hoge bloeddruk is het belangrijk om deze te verlagen met medicatie en leefstijl. Investeer in je voeding.

Een gezond dieet met veel omega-3-vetzuren (bijvoorbeeld via vette vis of supplementen) ondersteunt je hart. Een kwalitatief supplement van €20-€30 per maand kan helpen, maar overleg altijd met je arts.

Plan een jaarlijkse check-up bij je huisarts of cardioloog in een particuliere kliniek, vooral als je ouder bent dan 50 of risicofactoren hebt. Een ECG kost ongeveer €50-€100, afhankelijk van je verzekering. Een uitgebreide cardiologische screening kost €200-€500, inclusief echo en bloedonderzoek.

Onthoud: een bundeltakblok is geen reden tot paniek, maar wel een signaal om je hart serieus te nemen.

Met de juiste zorg en leefstijl kun je vaak gezond blijven en je levensduur verlengen.